Logo Draig ac Eryr
Gramatyka
Strona główna
Gramatyka

Rozdział 1
Rozdział 2
Rozdział 3
Rozdział 4
Rozdział 5
Rozdział 6
Rozdział 7

5.1 Jestem
5.2 Jesteśmy
5.3 Jesteś
5.4 Jesteście
5.5 Pan lub Pani jest

Słownik
Wymowa
Bibliografia
Ciekawe Strony
Moja strona jest poprawnie napisana w HTML 4.01 Transitional
Arkusz stylów został napisany poprawnie!

Do góry

Rozdział 5
Utożsamianie rzeczowników z zaimkami osobowymi

1. Jestem
Po walijsku jestem to ydw i. W wyrażeniu tym ydw to czasownik, a i to zaimek ja. Y jest nieakcentowane i ma tendencję do znikania, więc często można spotkać alternatywną postać dw i:
Cristion ydw i. - Jestem chrześcijaninem. albo:
Cristion dw i. - Jestem chrześcijaninem.
Nid Anglican ydw i ond Pabydd. - Nie jestem anglikanką, ale katoliczką. albo:
Nid Anglican dw i ond Pabydd. - Nie jestem anglikanką, ale katoliczką.
Pwy ydw i? - Kim jestem?
Pwy dw i? - Kim jestem?
Oprócz tego, w języku literackim i formalnym pojawiają się dwie formy, to jest ydwyf i oraz wyf i. Pierwsza jest rozszerzeniem drugiej o partykułę yd. Ydw i pochodzi właśnie od ydwyf i poprzez typową redukcję słabych głosek.

2. Jesteśmy
Po walijsku jesteśmy to ydyn ni. Ydyn to czasownik, a ni to zaimek osobowy my. Y jest nieakcentowane i ma tendencję do znikania, więc często można spotkać alternatywną postać ˜dyn ni:
Pabyddion ydyn ni. - Jesteśmy katolikami.
Nid anffyddiwyr ydyn ni. - Nie jesteśmy ateistami.
Nid Bwdhyddion na Hindŵiaid dyn ni. - Nie jesteśmy ani buddystami ani hinduistami.
W języku literackim i formalnym można napotkać też starszą formę ydym ni.
Pwy ydym ni? - Kim jesteśmy?

3. Jesteś
Po walijsku jesteś to wyt ti. Wyt to czasownik, a ti to zaimek osobowy ty.
Pwy wyt ti? - Kim jesteś?
Presbyteriad wyt ti? - Jesteś prezbiterianinem?
Nid Presbyteriad wyt ti ond Anglican. - Nie jesteś prezbiterianką ale anglikanką.
Onid Protestant wyt ti? - Czyż nie jesteś protestantem?
W języku literackim oraz formalnym pojawia się też ydwyt ti, które jest rozszerzeniem wyt o partykułę yd.
Należy pamiętać, że per ty można zwracać się głównie do dzieci i przyjaciół. W stosunku do dalszych znajomych, ludzi starszych i nieznanych używa się formy liczby mnogiej, o czym niżej.

4. Jesteście
Po walijsku jesteście to ydych chi. Ydych to czasownik, a chi to zaimek osobowy wy. Y jest nieakcentowane i ma tendencję do znikania, więc często można spotkać alternatywną postać ˜dych chi.
Pwy ydych chi? - Kim jesteście?
Pwy dych chi? - Kim jesteście?
Naill ai Mwslimiaid neu Hindŵiaid ydych chi. - Jesteście albo muzułmanami albo hinduistami.
Nid Cristnogion ydych chi ond paganiaid! - Nie jesteście chrześcijanami, ale poganami!
Onid Bedyddwyr ydych chi? - Czyż nie jesteście baptystami?

5. Pan lub Pani jest
O ile do dzieci oraz bliskich przyjaciół mówi się ty, to do dalszych znajomych, ludzi starszych i nieznanych odnosi się w walijskim używając zaimka wy. Polskim odpowiednikiem tego jest oczywiście Pan lub Pani.
Pwy ydych chi? - Kim Pan jest? Kim Pani jest?
Pabydd ydych chi? - Czy Pan jest katolikiem? Czy Pani jest katoliczką?
Nid Cristion ydych chi? - Pan nie jest chrześcijaninem? Pani nie jest chrześcijanką?
Anffyddiwr neu anghredwr ydych chi. - Pan jest ateistą albo niewierzącym. Pani jest ateistką lub niewierzącą.
Jak widać, występuje tutaj zjawisko polegające na niezgodności orzecznika co do rodzaju i co do liczby.
Po pierwsze używa się wyrazów z rodzaju męskiego, nawet gdy zwraca się do kobiety. Dzieje się tak dlatego, że rodzaj rzeczownika jest raczej fenomenem gramatycznym niż wyznacznikiem płci:
Cristion ydych chi? - Czy Pan jest chrześcijaninem?
Cristion ydych chi? - Czy Pani jest chrześcijanką?
Po drugie używa się liczby mnogiej, nawet gdy zwraca się do jednej osoby:
Nid Mwslim ydych chi. - Pan nie jest muzułmaninem. Pani nie jest muzułmanką.
Nid Mwslimiaid ydych chi. - Nie jesteście muzułmanami.