Logo Draig ac Eryr
Gramatyka
Strona główna
Gramatyka

Rozdział 1
Rozdział 2
Rozdział 3
Rozdział 4
Rozdział 5
Rozdział 6
Rozdział 7

4.1 Są po walijsku
4.2 Oni, one są
4.3 Oni, one są w zdaniach
4.4 Oni/one też, ani oni/one

Słownik
Wymowa
Bibliografia
Ciekawe Strony
Moja strona jest poprawnie napisana w HTML 4.01 Transitional
Arkusz stylów został napisany poprawnie!

Do góry

Rozdział 4
Utożsamianie rzeczowników w liczbie mnogiej

1. Są po walijsku
Jeśli po nie pojawia się zaimek oni, one, to czasownik ten ma taką samą postać, jak jest, to znaczy yw albo ydy:
Cristnogion ydy Carwyn a Charadog. - Carwyn i Caradog chrześcijanami.
Protestaniaid yw Paulina a Patrycja. - Paulina i Patrycja protestantkami.
Anffyddwyr ydy Andrzej ac Antoni. - Andrzej i Antoni ateistami.
Hindŵiaid yw Hansa a Hinda. - Hansa i Hinda hiduistkami.

2. Oni, one są
Współcześnie używa się nhw jako zaimka trzeciej osoby liczby mnogiej. Znaczy on zarówno oni jak i one zależnie od kontekstu.
Mwslimiaid ydy Muhammad a Mubaraq. - Muhammad i Mubaraq są muzułmanami.
Mwslimiaid ydyn nhw. - Oni są muzułmanami.
Iddewesau yw Jessica a Judith. - Jessica i Judith są żydówkami.
Iddewesau ydyn nhw. - One są żydówkami.
Ydyn, czyli pochodzi od złożenia partykuły yd z dawną formą trzeciej osoby liczby mnogiej *hynt. Razem z następującym po nim zaimkiem *wy tworzyła ona parę *ydhynt wy, w której doszło do asymilacji grup spółgłoskowych i tak powstało *yttynnh wy. Perintegracja doprowadziła do powstania starszej wersji zaimka, to jest ⁺hwy, pisanego też †hŵy, czasem z doczepioną końcówką czasownika ⁺hwynt, †hŵynt. Jednocześnie czasownik zmienił formę na ydyn, chociaż pojawiało się też ⁺ydynt oraz ⁺ynt. Zatem dawniej oni/one są to było ⁺ydyn hwy. Później jednak, zapewne pod wpływem tego, że bez zaimka to było ydy, doszło do kolejnej perintegracji i powstania zaimka nhw po zaniku końcowej głoski. Z ⁺ydyn hwy zrobiło się ydyn nhw, z n ortograficznie doczepionym do czasownika.

3. Oni, one są w zdaniach
W zdaniach ydyn nhw zachowuje się tak samo jak ydy e lub ydy hi:
Pwy ydyn nhw? - Kim oni są?
Cristnogion ydyn nhw. - Oni są chrześcijanami.
Cristnogion ydyn nhw? - Czy oni są chrześcijanami?
Nage. Nid Cristnogion ydyn nhw, ond anffyddwyr neu baganiaid. - Nie. Oni nie są chrześcijanami, ale ateistami albo poganami.
Paganiaid ydyn nhw, ai e? - Oni są poganami, nie?
Ie. Paganiaid neu anffyddwyr. - Tak, poganami lub ateistami.
Na phaganiaid nac anffyddwyr ydyn nhw. - Oni nie są ani poganami ani ateistami.
Coptiaid ydyn nhw. - Oni są koptami.

4. Oni/one też, ani oni/one
Jak wspomniałem wyżej, też to hefyd albo chwaith, stąd:
Nhw hefyd. - Oni/one też.
Nid nhw chwaith. - Oni/one też nie.
W walijskim jednak istnieje specjalny, kontrastowy zaimek, którego można użyć w tym sensie. Jest to nhwthau:
A nhwthau. - Oni/one też.
Na nhwthau. - Ani oni/one.
Poza nhwthau można spotkać też †nhwythau oraz starszą, oficjalną formę ⁺hwythau.
A hwythau. - Oni/one też.
Na hwythau. - Ani oni/one.